Wie zijn onze zelfstandige zorgverleners?
Paula Kentie
Verpleegkundige
Paula Kentie is verpleegkundige met jarenlange ervaring. Eerst in vaste dienst in het ziekenhuis, daarna als zelfstandig zorgverlener. Haar cliënten zijn voornamelijk ouderen, al heeft ze ook ervaring met zwaardere zorgvragen zoals ALS. Ze wordt veel ingezet voor 24-uursdiensten en werkt het liefst in de palliatieve zorg.
Hoe worden teams samengesteld?
24-uurszorg wordt meestal verleend door teams. Een kleine groep zorgprofessionals die elkaar afwisselen. Meestal bestaat een team uit vrouwen, de zusters. Maar ook mannen, broeders, kunnen deel uit maken van een team.
"Broeders in een team zijn prettig vanwege de dynamiek. Ook zijn broeders fijn bij mannelijke cliënten. Een cliënt kan zelf bepalen of de zorg verleend wordt door mannen of vrouwen. Tijdens de intake kan dat aangegeven worden."
Wie stelt de teams samen?
"PTN stelt zelf de teams samen. Dat vind ik prettig. Omdat de mensen op kantoor alle zorgverleners kennen, weten ze precies wie er in een team past. Ook welke type zorgverleners het beste passen bij de cliënt.
Dat gebeurt niet bij alle bemiddelaars in de zorg. Andere bemiddelaars laten het aan de zorgverleners zelf over om een team samen te stellen."
Wat vind je van de werkwijze van PTN?
"PTN kijkt eerst wat voor zorg nodig is en of ze kunnen garanderen dat de zorg gegeven kan worden. Dan pas wordt de zorg opgestart.
Er zijn ook bureaus die dat niet doen en de zorg gewoon opstarten. Daarna wordt er pas gekeken of er überhaupt zorg gegeven kan worden. Het kan bij die bureaus wel eens voorkomen dat er geen aflossing is van de zorg en de cliënt ineens zonder zorgverlener zit. Dat is best wel spannend voor de cliënt en ook de zorgverlener. Want die wil natuurlijk niet dat de cliënt zonder zorg komt te zitten.
Dat kan bij PTN niet gebeuren."
Hoe zit het met de financiering?
"Bij 24-uurszorg wil je graag elk uur van de dag zorg. Zoals bijvoorbeeld bij vergevorderde dementie. Ook als dat niet elk uur nodig is. De kosten blijven dan per uur hetzelfde omdat de zorgverlener nooit van tevoren weet of er acute zorg nodig gaat zijn. Je betaalt dan voor de kennis die de zorgverleners paraat hebben in geval van nood.
Daarom doen veel zorgverleners in de 'leegloop' uurtjes licht huishoudelijk werk. Zo besteden ze hun tijd nuttig.
Maar je kan de kosten als bijzondere ziektekosten aftrekken, daarvoor verwijs ik de mensen door naar hun accountant of boekhouder."
Werk je alleen als verpleegkundige?
"Als verpleegkundige neem ik niet alleen specialistische diensten aan. Ook wel diensten met alleen verzorging. Ik vind de afwisseling sowieso heel erg prettig, omdat alleen geconcentreerd specialistische zorg geven heel vermoeiend is."
Waarom palliatieve zorg?
"De palliatieve zorg staat tegenwoordig meer in de belangstelling en terecht. Je kan de laatste levensfase immers niet over doen.
Het is zeer interessant en inspirerend werk omdat het niet alleen over protocollen, richtlijnen en zorgpaden gaat, maar dat er vooral een beroep op je levenservaring wordt gedaan.
Vaak gaat de reguliere 24-uurszorg geleidelijk over in palliëren. Je kent je cliënt goed en merkt kleine verschillen snel op. Dan kan je samen met de cliënt en de huisarts het beleid bepalen. En bewaken dat de cliënt zelf de regie zo veel als mogelijk blijft behouden.
In de reguliere thuiszorg moet een gesprek over het naderend einde tijdens zorgmomenten speciaal gepland worden. En dan moet het gebeuren. Ik heb hier 24 uur per dag tijd voor en vaak meerdere dagen dus dat werkt veel soepeler."
Hoe zit het met geestelijke zorg?
"Dat gaat zo vanzelf. Je bent er gewoon en je gaat het gesprek aan. Niet pushen, gewoon afwachten. Je hoeft vaker alleen maar te luisteren. Het enige wat je hoeft te doen is de condities daarvoor te scheppen.
Ik kan meegaan met heel veel godsdiensten. Want het gaat niet om mij, het gaat om de cliënt."
Geef je ook vakantiezorg?
"Ja, maar het is wel heel pittig. Ik liep met de zware tassen te zeulen. We hadden maar een kleine huurauto en ook nog een rolstoel. Het was een uitputtingsslag.
Op het vliegveld krijg je begeleiding, daarna niet meer. Zie dan maar dat iedereen met alle spullen op zijn plek terecht komt.
Maar het was de moeite waard, ik heb nog steeds contact met die mensen!"
Wat merk je bij mantelzorgers?
"Mantelzorg is heel zwaar voor naasten die vaak al een lange band hebben met de cliënt waarvan de zorgvraag langzaamaan steeds groter wordt. De naasten hebben vaak ook een baan en/of een gezin dus dubbel op.
De mantelzorgers zeggen dat ze eerst een paar weken tot rust gaan komen. Ze hebben dan een goed gevoel bij mij en kunnen dan met een gerust hart zich terugtrekken. Ik hoor dan van de kinderen terug: ik weet dat mijn vader of moeder in goede handen is."
Verandert de rol van de familie?
"Het gezin wordt er altijd bij betrokken. Omdat je zorgtaken kunt overnemen wordt de rollen weer anders.
Dat is ook fijn voor de cliënten zelf. Want die vinden het ook niet altijd leuk door hun eigen kinderen bijvoorbeeld gewassen te worden. Ze laten het dan ook liever over aan de professionals.
Je kan niet je eigen familie verplegen. Je bent óf verpleegkundige óf dochter. Die band is te nauw. Je kan niet in die twee rollen tegelijk functioneren."
Waar slapen zorgverleners bij 24-uurszorg?
"Het liefst heb ik natuurlijk een aparte slaapkamer en een eigen toiletruimte. Maar ik heb van alles al meegemaakt. Van super-de-luxe tot echt behelpen. Dan moet ik bijvoorbeeld een ruimte delen of slaap ik op de bank of op een stretcher. We zijn flexibel en passen ons aan.
Het is wel belangrijk dat als de cliënten echt slecht zijn, de zorgverleners in de buurt kunnen zijn. Dus een unit in de tuin bijvoorbeeld is dan minder geschikt."
Heb je tips voor toekomstige cliënten?
"Als het niet klikt, vraag dan een andere zorgverlener. Dat weten cliënten vaak niet, maar het mag altijd.
Het is niet zo dat de zorgverleners dan zonder werk zitten. Vooral bij palliatieve zorg is het belangrijk dat er een klik is. Tenslotte is het de laatste levensfase.
Het blijft mensenwerk, iedereen is anders, iedereen heeft ook zijn eigen invalshoek."